İçeriğe geç
CADian Font Sorunları ve Çözümleri | CADian Türkiye Destek
Destek Merkezi — Teknik Rehber

CADian
Font Sorunları

Eksik font uyarıları, Türkçe karakter bozulması, SHX ve TTF font yönetimi — tüm font sorunları için kapsamlı Türkçe rehber.

Font Türleri: SHX ve TTF

CADian’da iki temel font türü kullanılır. Hangi türü ne zaman kullanacağınızı bilmek, hem görsel kaliteyi hem de dosya uyumluluğunu doğrudan etkiler.

ÖzellikSHX FontTTF Font
Dosya uzantısı.shx.ttf / .otf
TanımCAD’e özgü vektörel font. AutoCAD ve CADian tarafından geliştirilmiş.Windows TrueType font. Arial, Times New Roman, Calibri vb.
PerformansÇok hızlı — büyük çizimlerde önerilirBüyük çizimlerde yavaşlayabilir
Görsel kaliteBasit, çizgisel görünümYüksek kalite, anti-aliased
Türkçe karakterBig Font ayarı gerektirirDoğal destekler (Arial, Tahoma, vb.)
DWG uyumluluğuMükemmel — AutoCAD ile tam uyumluFarklı sistemlerde font bulunamazsa yerine geçer
KurulumCADian Fonts klasörüne kopyalanırWindows’a kurulu olması yeterli
Tipik kullanımteknik.shx, romans.shx, txt.shxArial, Times New Roman, Verdana
💡
Genel öneri: Büyük ve karmaşık çizimlerde SHX font kullanın. Yalnızca açıklama metinleri veya başlık bloğu gibi alanlarda TTF tercih edilebilir. Karma kullanım da mümkündür.

CADian ile gelen temel SHX fontlar

txt.shx
Varsayılan standart font. Hızlı, basit, evrensel uyumlu.
romans.shx
Roman Simplex. Teknik çizimlerde yaygın kullanım.
romanc.shx
Roman Complex. Daha estetik, biraz daha yavaş.
italic.shx
İtalik SHX font. Eğik metin için.
simplex.shx
Simplex font. Küçük boyutta okunaklı.
complex.shx
Complex font. Daha detaylı karakter çizimi.
gbcbig.shx
Big Font — Türkçe ve Asya karakterleri için.
unicode.shx
Unicode Big Font — tüm diller için geniş destek.

Eksik Font Uyarısı

Başka bir sistemde oluşturulmuş DWG dosyasını açtığınızda, o sistemde kurulu olan fontlar bilgisayarınızda olmayabilir. CADian bu durumda bir uyarı gösterir ve otomatik alternatif atar.

Sık karşılaşılan hata mesajları

Cannot find or open the file ‘teknik.shx’
Substitute font ‘txt.shx’ for unavailable font ‘xyz.shx’
Missing SHX file — Some text may not display correctly
Eksik SHX font dosyasını nasıl eklerim?

SHX font dosyasını edinip CADian’ın font klasörüne kopyalamanız yeterlidir.

1
Eksik .shx dosyasını edinin. Dosyayı AutoCAD kurulu başka bir bilgisayardan ya da güvenilir bir CAD kaynak sitesinden temin edebilirsiniz.
2
Dosyayı şu klasöre kopyalayın:
C:\CADian\CADian 2026\Fonts\
3
CADian’ı kapatıp yeniden açın. DWG dosyasını tekrar açtığınızda uyarı gelmemeli.
ℹ️
CADian 2025 için klasör: C:\CADian\CADian 2025\Fonts\ — sürüme göre değişir. Klasörü bulmak için: STYLE komutu → font adı üzerine tıklayın → dosya yolu görünür.
Eksik fontu bulamıyorum, alternatif nasıl atarım?

Fontu temin edemiyorsanız mevcut bir SHX fontunu alternatif olarak atayabilirsiniz. Metin görünümü biraz değişir ama dosya çalışır.

1
Komut satırına STYLE yazın ve Enter’a basın.
2
Açılan Text Style penceresinde eksik fontu kullanan stili seçin. Font Name açılır listesinden mevcut bir font seçin — örneğin romans.shx veya txt.shx.
3
Apply ve ardından Close‘a tıklayın. Çizimde tüm metinler yeni fontla güncellenir.
⚠️
Bu işlem çizimdeki metin görünümünü değiştirir. Dosyayı başkasına göndermeden önce orjinal fontu temin etmeniz daha doğru olur.
Her dosya açtığımda aynı font uyarısı geliyor, kalıcı nasıl çözerim?

CADian’ın genel font yerine geçme (substitute) ayarını yapılandırabilirsiniz. Bu sayede eksik font her seferinde sorulmadan otomatik değiştirilir.

1
Araçlar → Seçenekler → Files (Dosyalar) sekmesine tıklayın.
2
“Font File Search Path” (Font Dosyası Arama Yolu) satırını genişletin. Fontlarınızın bulunduğu klasör yolunu ekleyin.
3
Alternatif olarak “Alternate Font File” (Alternatif Font Dosyası) alanına varsayılan yerine geçecek fontu girin — örneğin romans.shx.
4
Apply ve OK ile kaydedin.
DWG dosyasını başkasına gönderdiğimde fontlar bozuluyor.

Karşı tarafın sisteminizde kurulu fontlara sahip olmaması durumunda metinler bozulur. Bunu önlemenin birkaç yolu var:

Yöntem 1 — eTransmit ile gönder (Önerilen)

Dosya → eTransmit komutuyla DWG dosyasını ve kullandığı tüm fontları, xref’leri tek bir pakette gönderin. CADian gerekli dosyaları otomatik bulup ekler.

Yöntem 2 — Fontları ZIP’e ekle

Kullandığınız .shx font dosyalarını DWG ile birlikte ZIP’leyip gönderin. Alıcı fontları kendi Fonts\ klasörüne kopyalar.

Yöntem 3 — Sadece TTF kullan

Arial, Calibri gibi Windows’ta zaten kurulu TTF fontlar kullanırsanız karşı tarafta ek kurulum gerekmez.

Yöntem 4 — PDF olarak gönder

Sadece görüntüleme amaçlıysa DWG To PDF.pc3 yazıcısıyla PDF’e aktarın — fontlar PDF içine gömülür.

💡
Uzun vadeli çözüm: Şirket genelinde standart bir font seti belirleyin ve tüm bilgisayarlarda aynı fontlar kurulu olsun. romans.shx + gbcbig.shx kombinasyonu Türkiye’de en yaygın standarttır.

Türkçe Karakter Sorunları

CADian’da Türkçe karakterlerin (ğ, ş, ı, ö, ü, ç, Ğ, Ş, İ, Ö, Ü, Ç) düzgün görünmesi için doğru font ve metin stili ayarı şarttır.

SHX font kullanıyorum, Türkçe karakterler soru işareti veya kutu olarak çıkıyor.

SHX fontlar başlı başına Türkçe karakterleri içermez. Türkçe desteği için Big Font dosyası eklemeniz gerekir.

1
Komut satırına STYLE yazın ve Enter’a basın.
2
Kullandığınız metin stilini seçin. “Use Big Font” onay kutusunu işaretleyin.
3
Big Font açılır listesinden gbcbig.shx veya unicode.shx seçin.
4
ApplyClose. Mevcut metinleri güncellemek için REGEN komutunu çalıştırın.
ℹ️
Alternatif: SHX yerine doğrudan TTF font (Arial, Tahoma, Calibri) kullanın — Big Font ayarına gerek kalmaz, Türkçe karakterler otomatik çalışır.
TTF font kullandım ama bazı karakterler hâlâ bozuk.

TTF font kullanıyorsanız sorun genellikle metin giriş yönteminden kaynaklanır.

Kontrol listesi:

  • Windows klavye dili Türkçe (Q) veya Türkçe (F) ayarlı mı? Klavye dili İngilizce iken Türkçe karakter girilemiyor olabilir.
  • MTEXT (çok satırlı metin) editöründe karakter kodlaması doğru mu? MTEXT içinde sağ tıklayın → “Character Set” → Windows Latin 1 (1252) seçin.
  • Kullandığınız TTF fontta Türkçe karakterler var mı? Örneğin bazı dekoratif fontlar Türkçe desteği içermez. Arial, Tahoma, Calibri, Times New Roman Türkçeyi tam destekler.

DTEXT (tek satır) için:

DTEXT komutunda Türkçe giriş için klavye dilinin Türkçe olduğundan emin olun. Gerekirse Windows dil çubuğundan (Alt+Shift) Türkçe’ye geçin.

DXF dosyası aktarınca Türkçe karakterler bozuluyor.

DXF dosyaları metin kodlama bilgisini DWG gibi taşımaz. Çözüm seçenekleri:

Seçenek A — DWG formatında kaydet (Önerilen)

Mümkünse DXF yerine DWG kullanın. DWG, karakter kodlamasını çok daha güvenilir taşır.

Seçenek B — DXF kaydetme kodlamasını belirt

Araçlar → Seçenekler → Açma ve Kaydetme sekmesinde DXF dosya kaydederken UTF-8 kodlaması seçeneğini etkinleştirin.

Seçenek C — DXF’i açan programı kontrol et

DXF’i başka bir programla açıyorsanız (Excel, metin editörü, başka CAD), o programın UTF-8 veya Windows-1254 kodlamasıyla açması gerekir.

⚠️
CADian 2026 v14.0.3’te MTEXT komutunda Türkçe karakterlerin bozuk görünmesi sorunu giderildi. En güncel sürümü kullandığınızdan emin olun.
Eski çizimlerimdeki Türkçe metinler bozuk görünüyor, nasıl düzeltirim?

Eski çizimlerde Türkçe karakterler genellikle yanlış big font ataması veya eksik font nedeniyle bozulur.

1
Komut satırına STYLE yazın. Çizimdeki tüm metin stilleri listeye gelir.
2
Sorunlu stili seçin. Font Name’i Arial veya Tahoma olarak değiştirin (TTF’e geçiş en garantili çözüm).
3
SHX kalmak istiyorsanız: Font Name romans.shx, Use Big Font işaretli, Big Font gbcbig.shx olarak ayarlayın.
4
Apply → Close. Komut satırına REGEN yazıp Enter’a basın. Metinler güncellenmelidir. Güncellenmeyenler için çift tıklayıp metni yeniden girin.

Font Dosyası Konumları

CADian, font dosyalarını birden fazla konumda arar. Doğru klasörü bilmek, font ekleme ve sorun giderme sürecini kısaltır.

CADian fontları hangi klasörde saklar?

Varsayılan SHX font klasörleri:

C:\CADian\CADian 2026\Fonts\ C:\CADian\CADian 2025\Fonts\ C:\Windows\Fonts\ (TTF fontlar)

Ek font arama yolu eklemek için:

Araçlar → Seçenekler → Files sekmesi → “Font File Search Path” → yeni klasör ekleyin. Bu sayede fontlarınızı farklı bir konumda saklayabilirsiniz.

💡
Şirket genelinde ortak bir ağ klasörü (\\server\CAD-Fonts\ gibi) oluşturun ve tüm CADian kurulumlarında bu klasörü arama yoluna ekleyin. Böylece tüm bilgisayarlar aynı fontlara erişir.
Hangi fontun hangi metin stilinde kullanıldığını nasıl bulurum?

İki yöntem:

STYLE komutuyla:

Komut satırına STYLE yazın. Text Style Manager açılır — tüm stiller ve atanan fontlar listelenir. Her stilin font adını görebilir, değiştirebilirsiniz.

Nesne üzerinden:

Bir metin nesnesini seçin → Ctrl+1 ile Özellikler panelini açın. “Text Style” ve “Font” alanları görünür. Aynı panelden stili değiştirebilirsiniz.

Çizimde kullanılan tüm stiller:

Design Center (Ctrl+2) → mevcut çizim → Text Styles → tüm stiller ve font atamaları listelenir.

Font Değiştirme ve Metin Stili (STYLE)

CADian’da fontlar doğrudan nesnelere değil, metin stillerine atanır. Bir stildeki fontu değiştirmek, o stili kullanan tüm metinleri otomatik günceller.

Tüm çizimdeki fontları tek seferde nasıl değiştiririm?

STYLE komutundaki değişiklik, o stili kullanan tüm metin nesnelerini otomatik günceller — tek tek seçmenize gerek yok.

1
Komut satırına STYLE yazın ve Enter’a basın.
2
Soldaki listeden değiştirmek istediğiniz stili seçin. Birden fazla stil varsa her birini ayrı ayrı güncelleyin.
3
Font Name açılır listesinden yeni fontu seçin. SHX için .shx dosyaları, TTF için Windows fontları listelenir.
4
Apply butonuna tıklayın. “Font change — do you want to update all styles?” sorusu gelirse Yes deyin.
5
Close ile kapatın. Gerekirse REGEN çalıştırın.
Farklı çizimlerdeki font stillerini nasıl kopyalarım?

Design Center ile (en pratik yöntem):

1
Ctrl+2 ile Design Center’ı açın.
2
Sol panelden kaynak DWG dosyasına gidin → Text Styles‘a tıklayın.
3
Aktarmak istediğiniz stili seçin → sağ tıklayın → “Add Text Style” veya doğrudan çizim alanına sürükleyin.

Şablon DWT dosyası ile (uzun vadeli çözüm):

Standart font stillerinizi içeren bir .dwt şablon dosyası oluşturun. Yeni çizimler bu şablondan açıldığında stiller hazır gelir.

💡
Şablon konumu: Araçlar → Seçenekler → Files → Drawing Template File Location. Şablonunuzu buraya koyarsanız “New” diyalogunda seçilebilir hale gelir.
Metin stili silmek istiyorum ama “in use” hatası veriyor.

Çizimde o stili kullanan en az bir metin nesnesi var demektir. Silmeden önce o nesneleri başka bir stile taşımanız gerekir.

1
Komut satırına QSELECT yazın. Object type: Text veya MText, Property: Style, Value: silinecek stil adı → OK. Bu, stili kullanan tüm metinleri seçer.
2
Ctrl+1 ile Özellikler panelini açın. Style alanını başka bir stile değiştirin.
3
Artık STYLE penceresinden stili silebilirsiniz. Ya da PURGE komutuyla kullanılmayan tüm stilleri toplu temizleyin.

Big Font Nedir, Ne Zaman Kullanılır?

Big Font, SHX fontların desteklemediği geniş karakter setlerini (Türkçe, Çince, Japonca, Korece vb.) eklemek için kullanılan ikinci bir SHX dosyasıdır. Asıl font + Big Font birlikte çalışır.

Türkçe için hangi Big Font kullanmalıyım?

Türkçe için iki ana seçenek var:

gbcbig.shx
En yaygın Big Font. Türkçe dahil birçok Latin dili desteği. Türkiye’deki çizimlerin büyük çoğunluğu bunu kullanır.
unicode.shx
Tüm Unicode karakterleri destekler. Daha geniş kapsam, biraz daha büyük dosya boyutu.
💡
Önerim: Türkiye’deki standart kullanıma uyumlu olmak için romans.shx + gbcbig.shx kombinasyonunu kullanın. AutoCAD’den gelen çizimlerle uyumluluk en üst düzeyde olur.

STYLE penceresindeki ayar:

Text Style Manager — Big Font ayarı
Font Name   : romans.shx
Use Big Font: ✓ (işaretli)
Big Font    : gbcbig.shx
Big Font ekledim ama Türkçe hâlâ çalışmıyor.

Sırasıyla kontrol edin:

  • gbcbig.shx dosyasının CADian Fonts klasöründe mevcut olduğunu doğrulayın: C:\CADian\CADian 2026\Fonts\gbcbig.shx
  • STYLE penceresinde “Use Big Font” onay kutusunun işaretli olduğundan emin olun
  • Apply’a tıkladıktan sonra CADian’ı kapatıp yeniden açın
  • Metin girişinde Windows klavye dilinin Türkçe olduğunu kontrol edin (Alt+Shift ile geçiş)
ℹ️
Mevcut metinler Big Font eklendikten sonra otomatik güncellenmeyebilir. REGEN komutunu çalıştırın; hâlâ düzelmiyorsa metin nesnesini çift tıklayıp içeriği yeniden girin.

Font ve Çizim Performansı

Yanlış font seçimi büyük çizimlerde belirgin performans kaybına yol açabilir. Doğru konfigürasyon, zoom/pan hızını ve kayıt süresini önemli ölçüde iyileştirir.

Çok sayıda metin içeren çizimde CADian yavaşlıyor.

TTF fontlar özellikle büyük çizimlerde performansı ciddi ölçüde düşürür. Aşağıdaki adımları sırasıyla deneyin:

1. TTF fontları SHX’e çevirin

Arial veya diğer TTF fontları kullanan stilleri romans.shx + gbcbig.shx‘e geçirin. Performans farkı 1000+ metin içeren çizimlerde çok belirgin olur.

2. Hızlı metin görüntüleme (QTEXT)

Komut satırına QTEXT yazın → ON yapın → REGEN. Tüm metinler dikdörtgen kutu olarak gösterilir — çok hızlı, ama metinler okunmaz. Baskı almadan önce QTEXT OFF + REGEN yapın.

Komut satırı
QTEXT
ON        ← geliştirme sırasında hızlı görüntülem için

QTEXT
OFF       ← baskı almadan önce geri al
REGEN

3. Metin boyutunu optimize edin

Çok küçük boyutlu metinler (0.01mm altı) CADian’ın gereksiz hesaplama yapmasına neden olur. PURGE ile çizimdeki kullanılmayan stilleri temizleyin.

💡
Genel kural: 5.000+ metin nesnesi içeren çizimlerde SHX + QTEXT kombinasyonu zorunlu hale gelir. Metin yoğun makine imalat çizimlerinde bu yaklaşım standarttır.
Fontu değiştirdikten sonra REGEN çok uzun sürüyor.

REGEN tüm nesneleri yeniden hesaplar. Büyük çizimlerde bu normaldir. Süreyi kısaltmak için:

  • REGENMODE değerini 0 yapın — otomatik REGEN devre dışı kalır, sadece siz istediğinizde çalışır
  • İşlemi bitirince REGENMODE 1‘e geri alın
  • Çizimde gereksiz katmanları dondurun (LAYFRZ) — dondurulmuş nesneler REGEN’e dahil olmaz
Sistem değişkeni
REGENMODE
0    ← otomatik REGEN kapalı (hızlı çalışma modu)

REGENMODE
1    ← normal moda geri dön

Diğer Font Soruları

AutoCAD’de kullandığım özel SHX fontlar CADian’da da çalışır mı?

Evet. SHX font formatı AutoCAD ve CADian arasında tamamen uyumludur. AutoCAD’in Fonts klasöründeki .shx dosyalarını CADian’ın font klasörüne kopyalayarak kullanabilirsiniz.

AutoCAD varsayılan font klasörü: C:\Program Files\Autodesk\AutoCAD [yıl]\Fonts\

Çizimde kullanılan tüm fontların listesini nasıl alırım?

İki yöntem:

  • STYLE komutu → Text Style Manager listesi — tüm stiller ve atanan fontlar görünür
  • Design Center (Ctrl+2) → çizim → Text Styles — font adları dahil tam liste

Kullanılmayan stilleri temizlemek için: PURGE → Text Styles → Purge All.

Bir font dosyasının gerçekten yüklenip yüklenmediğini nasıl kontrol ederim?

STYLE komutunu açın → Font Name listesini açın. Listede SHX fontlar alfabetik sırada görünür. Beklediğiniz font bu listede yoksa:

  • .shx dosyasının C:\CADian\CADian 2026\Fonts\ içinde olduğunu doğrulayın
  • Dosya adında büyük/küçük harf veya boşluk olmadığından emin olun
  • CADian’ı kapatıp yeniden açın — font listesi her başlatmada taranır
MTEXT editöründe font değiştirince sadece seçili kısım değişiyor, tümü değil.

MTEXT farklı kısımlara farklı font atanmasına izin verir (inline formatting). Tüm metni aynı fontla değiştirmek için:

1
MTEXT’i çift tıklayın, editör açılsın.
2
Ctrl+A ile tüm metni seçin.
3
Araç çubuğundan yeni fontu seçin — tüm metin değişir.
4
Editör dışına tıklayarak çıkın.
ℹ️
MTEXT içindeki tüm özel biçimlendirmeyi (font, renk, boyut) sıfırlamak için: tüm metni seçin → sağ tıklayın → “Remove Formatting” → “Remove All Formatting”. Metin düz hale gelir, stildeki fontu kullanır.
Font sorununu çözemediyseniz

Hata mesajını ve CADian sürümünüzü belirterek bize yazın.