Temel Katman İşlemleri
CADian'da katman yönetimi AutoCAD ile birebir uyumludur. LA veya LAYER komutuyla Katman Özellikleri Yöneticisi açılır.
Yeni katman nasıl oluşturulur?
Duvar,Çatı,ZeminNesneleri bir katmandan diğerine nasıl taşırım?
Yöntem 1 — Özellikler paneli (tek veya az nesne)
Nesneyi seçin → Ctrl+1 ile Özellikler panelini açın → Layer satırında açılır listeden hedef katmanı seçin.
Yöntem 2 — Şerit menüsü (hızlı)
Nesneleri seçin → şerit üzerindeki katman açılır listesinden hedef katmanı seçin. Seçim kaldırıldığında nesneler taşınmış olur.
Yöntem 3 — LAYMCH komutu (farklı katmana eşleştir)
LAYMCH komutuyla kaynak nesneleri seçin → Enter → hedef katmandaki bir nesneye tıklayın. Seçilen nesneler hedef nesnenin katmanına taşınır.
Katmanı silmek istiyorum ama "in use" veya "0 katmanı silinemez" hatası veriyor.
Birkaç neden olabilir:
- Katman kullanımda: Üzerinde en az bir nesne var. Nesneleri başka katmana taşıyın, sonra silin.
- Aktif katman: Mevcut aktif katman silinemez. Önce başka bir katmanı aktif yapın.
- Layer 0: Varsayılan katman, hiçbir zaman silinemez.
- Defpoints katmanı: Ölçülendirme tanım noktaları katmanı, silinemez.
- Xref katmanı: Harici referans dosyasından gelen katmanlar doğrudan silinemez.
Kullanılmayan tüm katmanları toplu temizlemek için: PURGE → Layers → Purge All.
Çok sayıda katman varken aktif katmanı hızlıca değiştirmenin yolu nedir?
Yöntem 1 — Şerit üstündeki açılır liste
Home sekmesinde Layers grubundaki açılır listede katman adını klavyeyle yazarak filtreleyin, Enter ile aktif yapın.
Yöntem 2 — LAYMCUR (nesneye tıklayarak)
LAYMCUR komutunu çalıştırın, istediğiniz katmandan bir nesneye tıklayın. O nesnenin katmanı aktif katman olur — katman adını bilmenize gerek yok.
Yöntem 3 — Komut satırından
CLAYER
Enter new value for CLAYER: DuvarOff, Freeze ve Lock — Farkları ve Doğru Kullanım
Üç durum da katmanı "görünmez" yapar gibi görünse de çalışma biçimleri farklıdır. Yanlış kullanım performans sorunlarına veya beklenmeyen davranışlara neden olur.
| Durum | Görünürlük | REGEN'e giriyor mu? | Seçilebilir mi? | Aktif katmana uygulanır mı? | Ne zaman kullanılır? |
|---|---|---|---|---|---|
| Off (Kapalı) 🔴 | ❌ Hayır | ⚠️ Evet — hesaplama sürüyor | ❌ Hayır | ✅ Evet | Geçici gizleme, hızlı aç/kapat ihtiyacında |
| Freeze (Dondur) ❄️ | ❌ Hayır | ✅ Hayır — hesaplamadan çıkar | ❌ Hayır | ❌ Hayır | Büyük çizimlerde performans artırmak için |
| Lock (Kilitle) 🔒 | ✅ Evet — görünür | ✅ Evet | ⚠️ Seçilebilir ama değiştirilemez | ✅ Evet | Referans katmanını koruma altına almak için |
Freeze ile Off arasında performans farkı gerçekten var mı?
Evet, özellikle büyük çizimlerde çok belirgindir. Off katman görünmez olur ama nesneleri hâlâ REGEN hesaplamalarına dahil edilir. Freeze ise nesneleri tamamen işlemcinin gündeminden çıkarır.
Pratik örnek: 50 katmanlı bir mekanik çizimde aktif çalışmadığınız 40 katmanı Freeze yaparsanız zoom/pan hızında %30-60 iyileşme görülebilir.
Kilitli katmandaki nesneleri yanlışlıkla değiştirmekten korunmak için en iyi yöntem nedir?
Lock durumu bunun için tasarlanmıştır. Kilitli katmandaki nesneler görünür ve referans olarak kullanılabilir ama seçilip değiştirilemez.
Kilitli katman nesneleri ekranda soluk gösterilir (fade). Bu yoğunluğu LAYLOCKFADECTL sistem değişkeniyle ayarlayabilirsiniz:
LAYLOCKFADECTL Enter value (0-90): 50 ← %50 soluk (varsayılan) 0 ← solma yok, normal görünüm 90 ← neredeyse görünmez
LAYLOCKFADECTL ayarının değiştirildiğinde anında uygulanmaması sorunu düzeltildi. Güncel sürümde değişiklik anlık etkili olur.Tüm katmanları Off yaptım, hiçbir şey göremiyorum. Nasıl geri dönerim?
Komut satırına LAYON yazın — tüm Off katmanları açar. Freeze'liler için LAYTHW (Layer Thaw) komutunu kullanın.
LAYON ← tüm kapalı (Off) katmanları açar LAYTHW ← tüm dondurulmuş (Freeze) katmanları çözer LAYUNLOCKALL ← tüm kilitli (Lock) katmanları açar (varsa)
Katman Sıralama — CADian ile AutoCAD Farkı
Bu, AutoCAD'den geçen kullanıcıların en sık karşılaştığı ve şaşırdığı farklılıktır. CADian katmanları string (metin) sıralamasıyla listeler, AutoCAD ise sayısal sıralama yapar.
Katman sıralamam AutoCAD'den farklı neden?
CADian katman adlarını karakter karakter karşılaştırarak sıralar. Sayılar da birer karakter olarak değerlendirilir:
CADian sıralaması (string): Katman-1 Katman-10 ← "1" < "2" olduğu için 10, 2'den önce gelir Katman-2 Katman-20 Katman-3 AutoCAD sıralaması (sayısal): Katman-1 Katman-2 Katman-3 Katman-10 Katman-20
Kalıcı çözüm — sıfır ile doldur (zero-padding)
Katman adlarında sayıları sıfırla doldurun. Bu sayede string sıralama da sayısal sıralama ile aynı sonucu verir:
Yanlış: Katman-1, Katman-2, ..., Katman-10 Doğru: Katman-01, Katman-02, ..., Katman-10 100'ü aşıyorsa: Katman-001, Katman-002, ..., Katman-099, Katman-100
Mevcut çizimdeki katman adlarını toplu nasıl yeniden adlandırırım?
CADian'da katmanları toplu yeniden adlandırmak için:
Wildcard ile toplu değişim için: Old Name'e örneğin Katman-* yazın, New Name'e KTM-* — yıldız işareti eşleşen kısmı aynen taşır.
Hızlı Katman Komutları
CADian'ın katman komutları Katman Yöneticisi'ni açmadan tek tıkla işlem yapmanızı sağlar. AutoCAD ile tamamen aynı çalışır.
LAYISO sonrası diğer katmanları nasıl geri açarım?
LAYUNISO komutu LAYISO öncesindeki katman görünürlük durumunu tam olarak geri yükler. LAYISO'nun ne yaptığını hatırlamaya gerek yok.
LAYWALK ile hangi nesnelerin hangi katmanda olduğunu nasıl bulurum?
Katman Filtreleme ve Arama
Yüzlerce katman içeren çizimlerde katman listesini filtrelemek çalışmayı büyük ölçüde kolaylaştırır. CADian, AutoCAD ile aynı filtre sistemini destekler.
Katman Yöneticisi'nde yalnızca belirli kategorideki katmanları nasıl gösteririm?
Property Filter (Özellik Filtresi)
Katman Yöneticisi'nde sol alt köşedeki "New Property Filter" butonuna tıklayın. Filtre kriterleri girebilirsiniz: ada göre (Yapi-* gibi wildcard desteklenir), renge göre, duruma göre vb.
Group Filter (Grup Filtresi)
"New Group Filter" ile belirli katmanları manuel olarak bir gruba ekleyebilirsiniz. Katmanları sürükle-bırakla gruba ekleyin.
Wildcard örnekleri
Yapi-* ← "Yapi-" ile başlayan tüm katmanlar *-Gizli ← "-Gizli" ile biten tüm katmanlar *Orta* ← içinde "Orta" geçen tüm katmanlar [AB]* ← A veya B ile başlayan katmanlar
Şerit üzerindeki katman listesini adına göre nasıl hızlıca bulabilirim?
Şerit üzerindeki katman açılır listesine tıklayın — liste açıkken klavyeden yazın. Yazdığınız karakterle başlayan katmana otomatik atlar. Bu, 200+ katmanlı çizimlerde çok işe yarar.
Alternatif: CLAYER sistem değişkenini kullanın — komut satırından katman adını doğrudan girebilirsiniz (Tab ile otomatik tamamlama çalışır).
Katman Durumu Kaydetme (Layer States)
Katmanların mevcut görünürlük, renk, çizgi tipi gibi tüm özelliklerini anlık görüntü olarak kaydedebilir, tek tıkla geri yükleyebilirsiniz.
Katman durumunu nasıl kaydeder ve geri yüklerim?
Kaydetme
Geri yükleme
Layer States Manager'ı tekrar açın → kaydedilen durumu seçin → "Restore" butonuna tıklayın. Tüm katmanlar kaydedilen duruma döner.
.las dosyasına export edip başka çizimlere import edebilirsiniz. Şirket standardını bir .las dosyası olarak dağıtmak iyi bir pratiktir.Kaydedilen katman durumu bir katmanı eksik içeriyor, neden?
Katman durumu kaydedildikten sonra yeni katman eklenmişse bu katman kaydın içinde yoktur. Restore edildiğinde yeni katmanın davranışı Layer States Manager'daki "Settings" ile belirlenir:
- "Turn off layers not found in layer state" — kayıtta olmayan yeni katmanlar kapatılır
- Bu seçenek işaretli değilse yeni katmanlar mevcut durumlarıyla kalır
Çözüm: Yeni katmanı ekledikten sonra durumu güncelleyin — Layer States Manager → durumu seçin → "Update".
Katmanları Çizimler Arasında Aktarma
Standart katman yapısını tüm çizimlere uygulamak için çeşitli yöntemler mevcuttur.
Başka bir çizimden katmanları mevcut çizime nasıl kopyalarım?
Design Center ile (en pratik)
DWT Şablonu ile (uzun vadeli)
Standart katman yapınızı içeren bir .dwt şablon dosyası oluşturun. Yeni çizimler bu şablondan açıldığında tüm katmanlar hazır gelir.
Farklı standartlardaki katmanları standart adlara dönüştürmem gerekiyor.
LAYTRANS (Layer Translator) bunun için tasarlanmıştır. Kaynak katman adlarını hedef standarttaki adlarla eşleştirir ve dönüştürür.
Eşleştirmeleri .dws dosyasına kaydedip tekrar kullanabilirsiniz — aynı dönüşümü başka çizimlere de hızlıca uygulayın.
Katman Performansı ve Dosya Temizliği
Çok fazla ve gereksiz katman hem dosya boyutunu artırır hem de Katman Yöneticisi'nin yavaşlamasına neden olur.
Çizimdeki kullanılmayan katmanları nasıl temizlerim?
İki yöntem:
PURGE komutu
PURGE → Layers seçin → Purge All → "Purge nested items" işaretleyin — iç içe gereksiz tanımları da temizler
Katman Yöneticisi'nden manuel
Katman Yöneticisi'nde boş katmanları seçip Delete tuşuna basın. Layer 0 ve Defpoints hariç tümü silinebilir.
Xref'ten gelen yüzlerce katman listemi dolduruyor, nasıl gizlerim?
Katman Yöneticisi'nin sol üst köşesindeki filtre ağacında varsayılan olarak "Xref" filtresi bulunur — bunu seçerseniz yalnızca xref katmanları görünür.
Xref katmanlarını listedeki ana görünümden gizlemek için:
~|* — başında pipe karakteri olmayan katmanları gösterir (xref katmanları XrefAdı|KatmanAdı formatındadır).|* filtresini kullanın — sadece xref katmanlarını listeler. Bu filtreyi kaydedip kolayca geçiş yapabilirsiniz.Katman Yöneticisi açılması çok yavaşlıyor, ne yapmalıyım?
500+ katman içeren çizimlerde bu normaldir. Hızlandırma için:
- PURGE ile kullanılmayan katmanları temizleyin
- Xref dosyalarını gereksiz katman içeriyorsa temizleyin veya birleştirin
- Katman Yöneticisi'nde filtre ağacını gizleyin — sol paneli daraltarak filtre hesaplamalarını azaltabilirsiniz
- -LAYER (komut satırı versiyonu) — GUI açmadan hızlı işlem yapar
-LAYER Enter an option [?/Make/Set/New/Rename/ON/OFF/Color/Ltype/LWeight/MATerial/Plot/Freeze/Thaw/LOck/Unlock/stAte/Description/rEconcile]: OFF Enter name list of layer(s) to turn off: Katman-01,Katman-02
Diğer Katman Soruları
Nesneyi çizdim ama görünmüyor — katman sorunu mu?
Sırayla kontrol edin:
- Aktif katman açık mı? Şerit üzerindeki katman listesinde aktif katmanın yanındaki göz simgesi açık olmalı.
- Nesne ekranda mı? ZOOM E ile tüm nesneleri görecek şekilde yakınlaştırın — nesne çok uzak bir koordinatta oluşmuş olabilir.
- Renk beyaz mı? Arka plan da beyazsa nesne görünmez. Katman rengini değiştirin.
- Nesne Plot edilmeyecek şekilde ayarlanmış mı? Katman Yöneticisi'nde "Plot" sütununda yazıcı simgesi kapalı olabilir — bu görüntüyü etkilemez ama fark edilmesi zor olabilir.
Layer 0 ne için kullanılır, neden özeldir?
Layer 0 CADian ve AutoCAD'in varsayılan katmanıdır, silinemez ve adı değiştirilemez. Özel özelliği blok içindedir:
Bir bloğun içindeki nesneler Layer 0'da çizilmişse, blok bir çizime eklendiğinde bu nesneler bloğun yerleştirildiği aktif katmanı miras alır. Bu, blokların farklı katmanlarda farklı renklerle görünmesini sağlar.
Defpoints katmanı neden her çizimde otomatik oluşuyor?
Defpoints katmanı ölçülendirme eklediğinizde otomatik oluşur. Boyut tanım noktaları bu katmanda saklanır. Bu katmanın özelliği: baskıda görünmez — Plot sütunu kapalıdır ve değiştirilemez.
Bu nedenle bazı kullanıcılar Defpoints'i "baskıya gitmeyecek notlar" için kullanır — ancak bu iyi bir pratik değildir. Bunun yerine Notlar adında plot kapalı ayrı bir katman oluşturun.
Viewport'ta (Layout) bazı katmanlar model uzayından farklı görünüyor, neden?
Layout içindeki viewport'larda katman görünürlüğü model uzayından bağımsız olarak ayarlanabilir. Bu özellik kasıtlıdır — farklı viewport'larda farklı katmanları gösterebilirsiniz.
Viewport'a özgü katman ayarlarını sıfırlamak için:
Yeni çizdiğim nesneler hep yanlış katmana gidiyor, neden?
Yeni nesneler her zaman aktif katmana çizilir. Şerit üzerindeki katman listesinin hangi katmanı gösterdiğini kontrol edin.
Sık yapılan hata: LAYISO ile bir katmanı izole edince aktif katman değişmeyebilir — izole edilen katman aktif katman değilse yanlış katmana çizim yapılabilir. LAYISO çalıştırmadan önce aktif katmanın doğru olduğundan emin olun.